وزیر نیرو در گفت‌وگوی تفصیلی با فارس خبر داد:

قیمت تمام‌شده آب ۱۶۰ تومان؛ ارائه بسته افزایش قیمت آب به دولت

خبرگزاری فارس: وزیر نیرو در گفت‌وگوی تفصیلی با فارس به بحث آب پرداخت و با اعلام اینکه دولت مکلف به افزایش قیمت آب نیست، از قیمت تمام شده ۱۶۰ تومانی آب، ارائه بسته افزایش قیمت به دولت، کمبود آب در ۳۰شهر کوچک، مطالعه ساخت ۱۰۱سد و کمبود پول برای توسعه شبکه فاضلاب کشور خبر داد.

مجید نامجو در گفت و گوی تفصیلی با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس به موضوعات مهم و مطرح درباره بخش آب از جمله تکلیف قیمت آب پس از هدفمندکردن یارانه ها، قیمت تمام شده آب، کمبود آب در برخی شهرها، انتقاد برخی کارشناسان از سدسازی و وضعیت موجود پروژه ها و مشکلات و موناع توسعه شبکه های فاضلاب کشور و تهران پاسخ داد.
متن کامل گفت‌وگوی خبرنگار فارس با نامجو به شرح زیر است:

* دولت مکلف به افزایش قیمت آب نشده است

فارس: رئیس جمهور در اوایل بحث هدفمندی یارانه‌ها اعلام کرده بودند که دولت در بحث آب ورود پیدا نخواهند کرد اما ظاهرا به تازگی وزارت نیرو بسته پیشنهادی خود را برای تعیین قیمت آب آماده و ارائه کرده است.
نامجو: زمانی که هدفمندی یارانه‌ها قانون شد در کارگروه تحول اقتصادی یک جدول تهیه شد که در آن نشان می‌داد وزارتخانه‌های مختلفی مثل نیرو، نفت و جهاد کشاورزی چه کارهایی باید انجام دهند تا توسط کارگروه پیگیری شود. یکی از کارهایی که باید انجام می‌دادیم این بود که بسته پیشنهادی خود را در رابطه با قیمت آب به کارگروه ارائه کنیم. چون در قانون هدفمندی یارانه‌ها در بخش آب نوشته شده است که دولت مجاز است و دولت را موظف نکرده است. در حالیکه در سایر حامل های انرژی دولت موظف و مکلف شده است، اما در رابطه با آب مجلس دو کار انجام داده است. در رابطه با قیمت‌گذاری آب گفته است که دولت مجاز است ظرف مدت ۵ سال این کار را انجام دهد. به هر حال باید دید دولت چه سیاستی دارد، بنابراین ما این بسته را آماده و به دولت ارائه کردیم. در بخش دیگر هدفمندی یارانه ها آمده است که دولت مکلف است قیمت تمام شده آب را تعیین کند که این هم جزء وظایف وزارت نیرو است و ما هم بر روی آن کار کرده‌ایم و قیمت تمام شده آب را با لحاظ قیمت ترجیحی، منطقه‌ای و جغرافیایی آماده کرده‌ایم.


* قیمت تمام شده آب ۱۶۰ تومان است

فارس: قیمت تمام شده آب که شما فرمودید آماده کرده‌اید چقدر است و اینکه قیمت تمام شده آب شهری چقدر است و شما به چه قیمتی آب را به مردم می‌فروشید.
نامجو: قیمت هر متر مکعب آب سطحی دریافت شده از کشاورزان ۴۰ ریال است. از شهروندان به طور متوسط ۸۰ تومان برای هر متر مکعب دریافت می‌شود که قیمت تمام شده آن ۱۶۰ تومان است. از روستائیها برای هر متر مکعب آب ۴۰ تومان دریافت می‌شود که قیمت تمام شده‌ آن چهار برابر این عدد است و این هم به دلیل این است که سرمایه‌گذاریهای زیادی در روستاها صورت می‌گیرد و چون مشترکین کم هستند هزینه تمام شده بالا می‌رود.

فارس: قبول دارید که بحران آب داریم؟
نامجو: منظورتان از بحران آب چیست؟

فارس: کمبود آب، محدودیت آب و انتقال آب با تانکرهای آب‌رسانی.
نامجو: ستادی در وزارت نیرو تشکیل شده است که در تابستانها این ستاد فعال‌تر می‌شود. از جهت تأمین و توزیع آب در حال حاضر هیچ جا نگرانی برای تأمین آب شرب وجود ندارد، چون اولویت ما تأمین آب شرب شهری است که قبلا برنامه‌های آن برای گرفتن آب از سدها بسته شده است. اولویت دوم تأمین آب صنعت و اولویت سوم تأمین آب کشاورزی است. یعنی خیال ما راحت است که اگر آبی پشت سد وجود داشته باشد آن آب در وهله اول برای آب شرب خواهد بود.
در نتیجه همه طرحهای ما در کشور در اوج ظرفیت استفاده می‌شود مثلا طرحی برای خط انتقال آب برای افق ۱۴۰۰ اجرا شده است الان به دلیل ازدیاد مصرف و رشد جمعیت و بالا رفتن بهداشت و مصرفی که مردم انجام می‌دهند این طرح الان با حداکثر ظرفیت استفاده می‌شود یعنی مجبور هستیم دوباره برای این شهر هزینه کنیم.


* مشکل کمبود آب در ۳۰ شهر کوچک

فارس: چند شهر با مشکل کمبود آب مواجه هستند.
نامجو: در حال حاضر حدود ۳۰ شهر کوچک زیر ۴ تا ۵ هزار نفر که اکثراً به تازگی تبدیل به شهر شده‌اند نوبت بندی آب دارند یعنی آن منابعی که در اختیار دارند نمی‌توانند در شبکه به شکل ۲۴ ساعته آب را تزریق کند.

فارس: تا چه زمانی این مشکل برطرف خواهد شد و دیگر شهری در کشور با مشکل کمبود آب نخواهیم داشت.
نامجو: ما یک برنامه‌ای داریم که هزینه‌ای بالغ بر ۲۵ میلیارد تومان نیاز است تا این مشکل به کلی حل شود. البته این پول تأمین نشد و باید بگویم که حل مشکل کمبود آب شهرهای کل کشور به طور کامل صفر نمی‌شود چون هر چند وقت یکبار روستائی به شهر تبدیل می‌شود.


* ۱۰۱ سد در حال مطالعه و ساخت

فارس: چه تعداد سد در حال ساخت است و چه تعداد سد امسال آبگیری و افتتاح می‌شود.
نامجو: امسال حدود ۲۰ سد آبگیری می‌شود و ۷ تا سد هم به بهره‌برداری می‌رسد. حدود ۱۰۱ سد کوچک و بزرگ نیز در حال اجرا داریم.

فارس: کارشناسان محیط زیست می‌گویند که ساخت سد دارای تبعاتی برای محیط زیست است آیا این موضوع را شما می‌پذیرید.
نامجو: سدسازی مستلزم بر هم زدن اکوسیستم است. شما همواره باید معایب و مزایای یک طرح را جمع کرده و معدل بگیرید. وقتی جایی سدی ساخته می‌شود مسائل و اتفاقات رخ داده در پایین دست و بالادست باید مطالعه شود. در ارتباط با محیط زیست وقتی سدی بر روی رودخانه‌ای ساخته می‌شود حتی برای انتقال ماهی‌ها از بالا دست به پایین دست طراحی هایی صورت می‌گیرد. پس ما هم مطابق با استانداردهای جهانی و با مجوزهای محیط زیست و با پکیج‌هایی که مشاوران برای سدسازی ارائه می‌کنند کار را به پیش می‌بریم. البته سدسازی هم تبعاتی دارد.

فارس: تبعات منفی سدسازی چیست؟
نامجو: اگر بخواهیم راجع به تبعات منفی سدسازی صحبت کنیم بحث های زیادی را می‌طلبد. یک تکلیفی برای آب قائل شده‌ایم که باید تا پایان دولت دهم آن انجام شود. بازنگری در طراحی سدها با توجه به تغییرات اقلیمی ، شرایط منطقه‌ای و اثربخشی و آسیب‌شناسی سدهای شناخته شده به منظور پاسخگویی به نیازهای محلی با استفاده از ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های حوزه‌های مستقل و حوزه‌های مستقر در داخل مرزهای تقسیمات کشوری با هدف کاهش تبعات سیاسی و اجتماعی که برای شفاف‌سازی سدسازی در کشور باید انجام شود. پس نباید ابهامی برای ساخت سد وجود داشته باشد.


* مشکل آب قم حل شد

فارس: از سد ۱۵ خرداد چه خبر؟ کاهش حجم این سد باعث شده تا مشکلاتی برای شهر قم ایجاد شود.
نامجو: در حال حاضر حدود ۱۸ میلیون متر مکعب اب پشت سد ۱۵ خرداد ذخیره شده است اما چون می‌دانستیم این آب کافی نیست اقدام به اجاره چاه کشاورزی و حفر چاه کرده‌ایم خدا را شکر که الان قم دیگر مشکلی از بابت کمبود آب ندارد.

فارس: آیا به پیمانکاران آب نیز همانند پیمانکاران صنعت برق بدهکار هستید.
نامجو: این بدهی بسیار کم است و در حدود ۲ هزار میلیارد تومان است که این هم طبیعی است .

فارس: این‌ها که همانند پیمانکاران صنعت برق اعتراضی ندارند. البته صنعت برق از رسانه‌ها کمک خوبی گرفته است.
نامجو: درست است. برخی‌ها آسیب‌پذیرتر هستند چون در صنعت آب پیمانکاران قوی و خوبی داریم که توان مالی بالایی دارند.


* مشکل تامین پول توسعه فاضلاب

فارس: چند درصد کشور تحت پوش شبکه فاضلاب است.
نامجو: حدود ۳۳ درصد کشور تحت پوشش شبکه فاضلاب قرار دارد.

فارس: در برنامه پنجم چند درصد کشور تحت پوشش شبکه فاضلاب قرار می‌گیرد.
نامجو: در برنامه چهارم قرار بود به ۴۵ درصد برسیم.

فارس: چرا کشور در بحث فاضلاب این همه عقب است.
نامجو: چون پول نرسید. متأسفانه منابع مالی تخصیص داده نشد و یکی از اشکالاتی که برنامه‌ریزیهای ما دارد همین است.

فارس: بودجه ای هم به آن شکل برای توسعه فاضلاب اختصاص نمی‌یابد این هم یکی دیگر از دلایل می‌تواند باشد.
نامجو:بله. هر سال برای بخش فاضلاب کشور (به غیر از تهران) ۴۰۰ تا ۵۰۰ میلیارد تومان اختصاص می‌یابد. اما تهران فرق می‌کند. از سال ۱۳۸۶ بودجه‌ای برای بخش فاضلاب اختصاص یافت. در همان سال یک میلیارد تومان اختصاص یافت تا ردیف آن ایجاد شد و سپس در سال ۸۷، ۳۰ میلیارد تومان، در سال ۸۸ حدود ۳۵ میلیارد تومان و در سال جاری ۴۰ میلیارد تومان اختصاص یافته است.

فارس: چند درصد تهران تحت پوشش شبکه فاضلاب است؟
نامجو: در حال حاضر ۲۰درصد جمعیت تهران تحت پوشش شبکه فاضلاب است.

فارس: آیا افقی برای تهران در نظر گرفته شده که تا چه سالی کل جمعیت تهران تحت پوشش شبکه فاضلاب قرار می‌گیرد.
نامجو: برای اتمام فاضلاب تهران حدود ۲۶۰۰ میلیارد تومان (با قیمت سال ۸۵) اعتبار نیاز است.

فارس: برای فاضلاب تهران تاکنون چه میزان وام اخذ شده است.
نامجو: برای بخش فاضلاب در مجموع حدود یک میلیارد دلار وام اخذ شده است و بازپرداخت آن هم آغاز شده است.

گفت و گو از اکبر محمودی