خشكسالی های 12 سال اخیر و پایین رفتن سطح سفره های آب زیرزمینی، تامین آب شرب شهرهای شمالی استان كرمان را با مشكلات فراوانی مواجه كرده و عمده فعالیت های اقتصادی استان در بخش های كشاورزی و صنعت را تحت تاثیر خود قرار داده است.
كرمان - خبرنگار جام جم: خشكسالی های 12 سال اخیر و پایین رفتن سطح سفره های آب زیرزمینی، تامین آب شرب شهرهای شمالی استان كرمان را با مشكلات فراوانی مواجه كرده و عمده فعالیت های اقتصادی استان در بخش های كشاورزی و صنعت را تحت تاثیر خود قرار داده است.
هم اكنون در شهرستان های كرمان، رفسنجان، سیرجان و زرند، اكثر قنوات خشك و چاه ها با كاهش شدید منابع آبی مواجه شده اند.بیلان آبی دشت ها نیز منفی بوده و كسری مخزن شكل بحرانی پیدا كرده است.
مدیر برنامه ریزی شركت آب منطقه ای استان كرمان در گفتگو با «جام جم» درباره بحران كمبود آب در مناطق شمالی استان كرمان گفت: خشكسالی های متمادی باعث شده سطح آب در دشت زرند طی 11 سال گذشته 15/4 متر، دشت كرمان طی 15 سال گذشته بیش از 13 متر و دشت رفسنجان در 9 سال گذشته حدود 7/5 متر افت داشته باشد كه با وجود بیلان منفی و ادامه روند كنونی، منابع آب زیرزمینی به هیچ وجه برای تامین آب شرب برای ماه های آینده كفایت نمی كند.
مجید جهانگرد با اشاره به تامین آب شرب و مثلث شهرهای شمالی استان كرمان از منابع زیرزمینی افزود: در حال حاضر تنها طرح تامین آب شرب اجرا شده از منابع آب های سطحی در استان و شهر سیرجان است كه فعلابا روند خشكسالی قادر به تامین آب برنامه ریزی شده 14/3 میلیون مترمكعب در سال نیست.
كرمان با بیش از 183 هزار كیلومترمربع مساحت، در حال حاضر پهناورترین استان ایران است كه با 16 شهرستان و 57 شهر در ناحیه ای كویری و كم آب حدفاصل استان های یزد، خراسان جنوبی، سیستان و بلوچستان، هرمزگان و فارس قرار دارد.
اختلال در روند توسعه اقتصادی
خشكسالی های چندساله علاوه بر ایجاد مشكل برای تامین آب شرب، اقتصاد استان كرمان را در بخش های صنعت و كشاورزی نیز با مشكل جدی روبه رو كرده است.
بحران كمبود آب در بخش كشاورزی باعث شده سالانه بیش از 8000 هكتار از باغات پسته كرمان برای همیشه خشك شده و زندگی بخش عظیمی از مردم كه از تولید، برداشت و فروش پسته امرار معاش می كنند، با خطر مواجه شود.
فعالیت واحدهای صنعتی نیز به دلیل مشكلات تامین آب شهرك ها و نواحی صنعتی تحت تاثیر بحران كمبود آب قرار گرفته است.مدیرعامل شركت شهرك های صنعتی استان كرمان در گفتگو با «جام جم» با اشاره به بحران كمبود آب در استان و فشار زیادی كه روی صنعت وارد كرده است، گفت: در حال حاضر شهرك های صنعتی كرمان برای رفع نیازهای خود به 1700 لیتر آب در ثانیه نیاز دارند كه هرچه زودتر باید تامین شود.وی با اشاره به لزوم ایجاد زیرساخت ها در نواحی صنعتی برای سرمایه گذاری افزود: استان كرمان در حالی برای ایجاد اشتغال به احداث واحدهای صنعتی نیاز دارد كه به دلیل كمبود آب و برق، بخش خصوصی تمایلی به سرمایه گذاری ندارد.وی افزود: نواحی صنعتی كرمان برای حل مشكل كم آبی به 10 حلقه چاه با آبدهی 15 لیتر در ثانیه نیاز دارند.
مدیرعامل شركت شهرك های صنعتی استان كرمان همچنین با اشاره به مذاكرات صورت گرفته با مسوولان ذی ربط برای حل مشكل آب واحدهای صنعتی گفت: متاسفانه به دلیل بحران كمبود آب تمامی درخواست های ما برای تامین آب به نتیجه نرسیده است و امكان خرید چاه آب نیز با توجه به خشكسالی و هزینه زیاد وجود ندارد.
مهدی تربتی افزود: در حال حاضر 30 درصد مشكلات بخش صنعت استان كرمان مربوط به كمبود آب است.
طرح انتقال آب
طرح انتقال آب به شمال استان كرمان برای رفع معضل كم آبی از مهم ترین طرح های عمرانی استان است كه سال هاست مطرح شده است.
برای انتقال آب به استان كرمان 3 طرح مطرح است كه یكی از آنها انتقال آب از سرشاخه های كوه های زاگرس است كه برای رفع معضل خشكسالی و بحران كمبود آب صنعت پسته مطرح شده است.
در این طرح از یك سو همزمان با انتقال آب از حوزه آبریز منطقه سولكان پنج (یكی از سرشاخه های كارون واقع در شهرستان بروجن از توابع استان چهارمحال و بختیاری) به شمال استان كرمان از هدر رفتن آب رودخانه كوه های غرب زاگرس جلوگیری می شود و از سوی دیگر با انتقال 200 میلیون مترمكعب آب در سال از خشك شدن سالانه 8000 هكتار از باغات پسته كرمان جلوگیری خواهد شد.این طرح كه با اعتبار پیش بینی شده یكهزار میلیارد تومانی باید طی مدت 5 سال توسط بخش خصوصی اجرا می شد اكنون با گذشت بیش از 15 سال از زمان مطرح شدن به دلیل نبود اعتبار و برخی مخالفت های سیاسی و اقتصادی بلاتكلیف مانده است.طرح دوم انتقال آب از سد مخزنی بهشت آباد واقع در استان چهارمحال و بختیاری برای تامین آب شرب و صنعت شهرهای شمالی استان كرمان می باشد كه بیش از 4 سال از زمان مطرح شدن آن می گذرد.
این طرح با اعتبار 23 هزار و 690 میلیارد ریال طی 10 سال توسط دولت باید اجرا شود كه هم اكنون در مرحله انجام مطالعات اولیه است.
مدیر برنامه ریزی شركت آب منطقه ای استان كرمان درباره این طرح گفت: این طرح مشترك آبی از منطقه بهشت آباد شروع و با گذر از استان های اصفهان و یزد به كرمان منتهی می شود.
مجید جهانگرد با اشاره به كمبود اعتبار برای انجام مطالعات این طرح گفت: در حال حاضر اعتبار انجام مطالعات این طرح سالانه 400 میلیون تومان است كه به دلیل هزینه های زیاد باید برای سال آینده افزایش یابد.
وی با اشاره به اتمام فاز اول مطالعات این طرح گفت: فاز دوم و پایانی مطالعات این طرح از سال آینده شروع و در سال 1390 به اتمام می رسد.
مدیر برنامه ریزی شركت آب منطقه ای استان كرمان همچنین از انجام مطالعات همزمان طرح انتقال آب از خلیج فارس به استان كرمان به عنوان سومین طرح انتقال آب به این استان خبر داد و گفت: مطالعات این طرح همزمان با مطالعات انتقال آب از چهارمحال و بختیاری در حال انجام است تا هر كدام از طرح ها كه اقتصادی تر بودند، اجرا شوند.
جهانگرد با اشاره به این كه همه مسوولان استان باید كمك كنند تا طرح انتقال آب اجرایی شود، افزود: متاسفانه علی رغم نیاز مبرم كرمان به آب در بین برخی از مسوولان برای اجرای طرح انتقال آب تفاهم نظر وجود ندارد و بعضی از آنها به دلیل هزینه بالای طرح با اجرای آن مخالفند.
هدر رفت منابع آبی
معاون عمرانی استاندار كرمان نیز با اشاره به هدر رفتن حدود 20 درصد آب استحصالی شهر كرمان به دلیل فرسودگی شبكه انتقال آب شهری گفت: بازسازی شبكه انتقال آب شهری و صرفه جویی مردم در میزان مصرف آب از هدر رفتن آب و برطرف كردن بخشی از نیاز كم آبی شهر كرمان موثر است.محمدجواد كامیاب افزود: به دلیل پایین بودن میانگین بارندگی در استان كرمان طی 12 سال گذشته، خشكسالی و كم آبی مشكلات زیادی را برای اقتصاد استان به وجود آورده است.
وی از عزم مدیریت استان برای تامین آب خبر داد و افزود: تامین آب درازمدت استان كرمان از جمله پیشنهاداتی است كه در دور سوم سفر ریاست جمهوری به این استان در دستور كار هیات دولت قرار می گیرد.